გურული ლუდი ნიაბაურიდან

ფირალი (არაბული „ფირარ“ - გაქცეული) არის სიტყვა, რომელსაც გურიაში კანონგარეშე, ტყეში მცხოვრებ შეიარაღებულ კაცს უწოდებდნენ. ფირალი არ იყო უბრალო ავაზაკი. ის იყო სოციალური ბანდიტი, ხალხური გმირი, რომელიც სოფლისგან დაცვასა და პატივისცემას იმსახურებდა.

ფირალობა გურიაში XIX საუკუნის მეორე ნახევარში, რუსეთის იმპერიის მმართველობის დროს გავრცელდა. გლეხები, რომლებიც მძიმე გადასახადებს, უსამართლო სასამართლოსა და მიწის დაკარგვას ვეღარ ურიგდებოდნენ, ტყეში გადიოდნენ. ისინი თავს არავის უყადრებდნენ — არც ბატონს, არც იმპერიის მოხელეს.

1902-1906 წლებში, როცა გურია ფაქტობრივად დამოუკიდებელ „გურიის რესპუბლიკად“ იქცა, ბევრი ფირალი გლეხთა მოძრაობას შეუერთდა. ისინი იბრძოდნენ ნასაკირალის ბრძოლაში და თავს ესხმოდნენ კაზაკთა რაზმებსა და პოლიციის განყოფილებებს.

მათ შორის იყვნენ ლეგენდარული მსროლელები — დათიკო შევარდნაძე, რომელზეც ამბობდნენ, ტყვიას ტყვიაში აჯენსო, და ძმები გუნწიშვილები. მათი სიმამაცე დაუმორჩილებლობის სიმბოლოდ იქცა და დღემდე ცოცხლობს გურულ ფოლკლორსა და სიმღერებში.

„ფირალის“ ლუდსახარში იმავე ტყეების პირას დგას, რომლებიც ამ კაცებს იფარავდა. ჩვენი ლუდი მათი ისტორიის მოკრძალებული გახსენებაა.